Bazı insanlar vedalaşarak gider, bazılarıysa sessizce. Peki geride kalan sorular ne olur?

Geçenlerde üzerinde uzun uzun düşündüğüm bir soru vardı: Uzun yıllar süren bir ilişki bittiğinde, iki insanın oturup son bir kez konuşması gerekir mi?

Bir taraf, “Zaten her şey konuşuldu, artık söylenecek bir şey yok” diyebilir. Diğeri ise “Bunca yılın ardından birbirimize söyleyecek son birkaç sözümüz olmalı” diye düşünebilir.

Hangisi haklı?

Belki de soruyu yanlış soruyoruz. Çünkü bazen ilişkilerde iki insanın farklı ihtiyaçları olması, birinin haklı diğerinin haksız olduğu anlamına gelmiyor.

Ama gelin, biraz konuşalım bunu.

İnsan neden son bir konuşma ister?

Bir düşünün…

Yıllarca aynı sofraya oturmuşsunuz. Birbirinizin sevdiği yemekleri, kahvesini nasıl içtiğini, neye güldüğünü, neye üzüldüğünü öğrenmişsiniz. Birlikte tatiller yapmış, hayaller kurmuş, belki kavga etmiş, barışmış, hayatın türlü hallerinden geçmişsiniz.

Sonra bir gün, artık birlikte yürümeyeceğinize karar verilmiş.

Peki bütün bunların ardından insan neden son bir kez konuşmak ister?

Belki neden bittiğini anlamak için. Belki içinde kalanları söylemek, belki teşekkür etmek, belki de yalnızca birlikte yaşanmış bir hayat parçasına hak ettiği saygıyı göstermek için.

Çünkü insan yalnızca sevdiği kişiden ayrılmıyor. O kişiyle kurduğu gelecek hayalinden, alışkanlıklarından, birlikte oluşturduğu dünyadan da ayrılıyor.

Bir kapanış konuşması, bütün bunları geride bırakırken yaşananlara bir anlam verebilmenin yolu olabiliyor.

Ama burada küçük bir ayrıntı var.

Bazen son bir konuşma istememizin nedeni vedalaşmak değil, vedalaşmak zorunda kalmamayı umut etmek olabiliyor.

İşte bu ikisini birbirinden ayırabilmek önemli.

Peki ya diğer insan konuşmak istemiyorsa?

Şimdi bir de diğer taraftan bakalım.

Herkes duygularını konuşarak yaşamıyor. Bazı insanlar için ayrılığın nedenlerini tekrar tekrar konuşmak, kapanmış bir yarayı yeniden açmak gibi hissedilebiliyor.

Belki kararını çoktan vermiş. Belki söyleyeceklerini söylediğine inanıyor. Belki de yoğun duygularla karşılaşmaktan kaçınıyor.

Bunu yalnızca konuşmak istememesine bakarak bilemeyiz.

Bağlanma biçimlerimiz de burada etkili olabiliyor. Kimimiz duygusal güvenliği konuşarak, anlamaya çalışarak ve bağlantı kurarak arıyoruz. Kimimiz ise zorlandığımız duygularla aramıza mesafe koyduğumuzda daha güvende hissediyoruz.

Fakat konuşmak istemeyen herkese “kaçıngan”, konuşmak isteyene de “kaygılı” etiketi yapıştırmak doğru değil.

İnsan ilişkileri, birkaç psikolojik etikete sığmayacak kadar zengin.

Şunu kabul etmek gerekiyor: Bir insanın kapanış konuşmasına ihtiyacı olmayabilir. Ama bu, karşısındaki insanın da böyle bir ihtiyacı olamayacağı anlamına gelmez.

Aynı şekilde, bir insanın konuşmaya ihtiyaç duyması da diğerinin bu konuşmayı yapmak zorunda olduğu anlamına gelmez.

Biraz zor bir denge, değil mi?

Sevgi bittiğinde sorumluluk da biter mi?

Bence asıl konuşmamız gereken yer burası.

Bir ilişkinin bitirilmesi için iki kişinin aynı fikirde olması gerekmiyor. Bir insan artık o ilişkiyi istemiyorsa, bu onun hakkı.

Ama bir ilişkiyi bitirme hakkımızın olması, onu nasıl bitirdiğimizin önemsiz olduğu anlamına gelir mi?

Birlikte uzun yıllar geçirdiğimiz insanın duygularını gözetmek, mümkün olduğunca açık ve dürüst olmak, birbirimizin hayatındaki yerimizi yok saymamak…

Bunlar yalnızca ilişki devam ederken mi önemlidir?

Bana kalırsa hayır.

Birlikte kalmak konusunda anlaşamayabiliriz. Hatta birbirimizi seviyor olsak bile aynı hayatı paylaşmayı tercih etmeyebiliriz.

Ama ayrılırken de birbirimize saygı gösterebiliriz.

Üstelik saygılı bir ayrılık, mutlaka saatlerce süren bir veda konuşması gerektirmez. Bazen birkaç dürüst cümle, bazen kısa bir görüşme, bazen de daha önce yapılmış açık bir konuşma yeterlidir.

Burada önemli olan konuşmanın uzunluğu değil, belirsizliği azaltan açıklığı ve karşılıklı sınırları gözetmesidir.

Çünkü sevginin devam etmemesi, yaşanmış olanların değersizleşmesini gerektirmez.

Her kapanış konuşması gerçekten bir kapanış mıdır?

Bir an için iki insanın son kez buluştuğunu hayal edelim.

Konuşuyorlar. Güzel günlerini hatırlıyorlar. Belki gülüyorlar, belki ağlıyorlar. Birbirlerine sarılıyorlar.

Ve sonra ayrılıyorlar.

Ama içlerinden biri eve dönerken şöyle düşünüyor:

“Bana öyle güzel sarıldı ki… Acaba hâlâ bir şansımız var mı?”

Tanıdık geliyor mu?

Bazen kapanış niyetiyle yapılan konuşma, yeni bir başlangıç umuduna dönüşebiliyor.

Özellikle de ayrılıp barışmaların, yakınlaşıp uzaklaşmaların yaşandığı ilişkilerde.

Bu nedenle kapanış konuşması istemeden önce kendimize küçük ama önemli bir soru sorabiliriz:

Karşımdaki insan beni dinlese, yaşadıklarımızın değerini kabul etse ama yine de benimle bir ilişki istemediğini söylese, bu konuşma benim için yeterli olur mu?

Eğer cevabımız evetse, gerçekten vedalaşmaya hazır olabiliriz.

Ama içimizde hâlâ “Belki konuşurken fikri değişir” umudu varsa, kendimize biraz daha dürüst davranmamız gerekebilir.

Bunda utanılacak bir şey yok.

Sevdiğimiz birini kaybetmek istemememiz son derece insani.

Yeter ki yeniden yakınlaşma arzumuzla kapanış ihtiyacımızı birbirine karıştırmayalım.

Ya hiç konuşamazsak?

İşte belki de en zor soru bu.

Diyelim ki son bir kez konuşmak istedik. Bütün iyi niyetimizle, kırmadan, suçlamadan, geçmişi yeniden yargılamadan…

Ama karşımızdaki insan istemedi.

O zaman ne olacak?

Hayatımızın o bölümünü kapatamayacak mıyız?

Bence burada çok önemli bir ayrım var.

Bir ilişkiyi birlikte sonlandırmak başka, o ilişkinin içimizdeki hikâyesini tamamlamak başka.

İlki iki kişinin katılımını gerektirebilir. İkincisi ise zamanla kendi başımıza da gerçekleştirebileceğimiz bir süreçtir.

Bazen bütün sorularımızın cevabını alamayacağız.

Neden böyle davrandığını, ne zaman vazgeçtiğini, hangi sözünün gerçekten ne anlama geldiğini hiç öğrenemeyebiliriz.

Ama iyileşmek için bütün bu cevaplara sahip olmak zorunda değiliz.

Hatta bazen sürekli cevap aramak, bizi biten ilişkinin içinde tutan son bağ haline gelebilir.

Belki de bir noktadan sonra “O neden böyle yaptı?” sorusu yerine “Ben bu ilişkide neler yaşadım, neler öğrendim ve bundan sonra nasıl bir ilişki istiyorum?” sorusunu sormamız gerekir.

Çünkü karşımızdaki insanın duygularını ve kararlarını kontrol edemeyiz.

Ama kendi hayatımızda nasıl ilerleyeceğimize karar verebiliriz.

Son bir söz…

Ben uzun yıllar birlikte olmuş iki insanın, mümkünse, birbirlerine veda edebilmelerini değerli buluyorum.

Birbirlerini suçlamadan, kimin daha çok sevdiğini tartışmadan, geçmişin hesabını yeniden açmadan…

“Yaşadıklarımız benim için değerliydi. Buraya kadar birlikte geldik. Bundan sonrasını ayrı yaşayacağız.”

Diyebilmelerini güzel buluyorum.

Ama bunun herkes için mümkün olmadığını da biliyorum.

Kimi ilişkiler güzel bir konuşmayla biter. Kimi ilişkilerde son konuşma çoktan yapılmıştır ama taraflardan biri henüz bunun son konuşma olduğunu fark etmemiştir.

Kimilerinde ise hiç konuşulmamış sözler kalır.

Belki de ilişkilerde olgunluk, her soruya bir cevap bulmak değildir. Bazen cevap alamadığımız sorularla da hayatımıza devam edebilmektir.

Ve sanırım bütün bu düşüncelerin sonunda geldiğim yer şu:

Birlikte yaşanmış bir hikâyeye birlikte veda etmek çok kıymetli. Ama diğer insan vedalaşmak istemiyorsa, o hikâyenin son sayfasında sonsuza kadar beklemek zorunda değiliz.

Çünkü bazen kapanış, karşımızdaki insanın bize söylediği son cümle değildir.

Kendimize söylediğimiz ilk yeni cümledir.

Altuğ Erbaşı